"Δεν μπορώ", "Είναι δύσκολο", "Δεν θα τα καταφέρω", "Κάν' το εσύ". Πόσες φορές έχουμε ακούσει αυτές τις φράσεις από ένα παιδί; Τι πραγματικά όμως προσπαθεί να μας πει όταν λέει «δεν μπορώ»;
Μερικές φορές ένα παιδί πράγματι δεν έχει ακόμη κατακτήσει μια δεξιότητα. Άλλες φορές δυσκολεύεται να οργανώσει τα βήματα μιας δραστηριότητας, κουράζεται, απογοητεύεται εύκολα ή φοβάται ότι θα αποτύχει. Και κάποιες φορές, δεν ξέρει πως να συνεχίσει ή χρειάζεται απλά λίγη βοήθεια.
Ένας σημαντικός στόχος δεν είναι να πείσουμε το παιδί ότι «μπορεί να κάνει τα πάντα». Είναι να του δώσουμε την εμπειρία ότι μπορεί να προσπαθεί, να δυσκολεύεται, να κάνει λάθη και σταδιακά να κατακτά νέες δεξιότητες. Η αυτοπεποίθηση χτίζεται μέσα από πραγματικές εμπειρίες όπου το παιδί συμμετέχει, προσπαθεί και βλέπει τον εαυτό του να προχωρά.
Σαν γονείς, μπορούμε να δώσουμε στο παιδί χρόνο και χώρο να προσπαθήσει, χωρίς να σπεύδουμε κάθε φορά να κάνουμε εμείς αυτό που δυσκολεύεται να κάνει. Αντί να απαντήσουμε "Μα φυσικά και μπορείς να το κάνεις", μπορούμε να αντικαταστήσουμε αυτήν την φράση με τις εξής: "Τι σε δυσκολεύει;", "Θέλεις να το δοκιμάσουμε μαζί;".
Με το να βοηθάμε υπερβολικά πολύ το παιδί, του στερούμε την δυνατότητα να τα καταφέρει μόνο του.
Όταν ένα παιδί συστηματικά αποφεύγει δραστηριότητες, απογοητεύεται έντονα ή νιώθει ότι «δεν τα καταφέρνει», αξίζει να αναρωτηθούμε γιατί. Μπορεί να υπάρχει μια δεξιότητα που χρειάζεται ενίσχυση, μια δυσκολία στην οργάνωση ή στην εκτέλεση μιας δραστηριότητας, μια δυσκολία στην επικοινωνία ή ένας συναισθηματικός παράγοντας που επηρεάζει τη συμμετοχή του.
Ο στόχος της θεραπείας δεν είναι απλώς να μάθει το παιδί να κάνει κάτι. Είναι να αποκτήσει περισσότερα εργαλεία ώστε να μπορεί να συμμετέχει, να προσπαθεί, να επιμένει και να αισθάνεται ικανό.
Πίσω από ένα "δεν μπορώ", μπορεί να κρύβεται ένα παιδί που χρειάζεται κάποιον να του πει "Βήμα-βήμα, μέχρι εκεί που μπορείς".
